Неодамнешната средба меѓу американскиот и рускиот претседател Доналд Трамп и Владимир Путин беше претставена на светската јавност како важен чекор во постигнувањето прекин на огнот меѓу Украина и Русија. Сепак, освен политичката симболика и повикот Трамп да ја посети Москва, тричасовната средба меѓу двајцата лидери не даде конкретни одговори на бројни прашања. Имено, по средбата, американскиот и рускиот претседател кратко разговараа со новинарите, но не одговараа на прашања.
Она што секако е резултат е дека овој скандал роди уште еден – украинскиот претседател Володимир Зеленски денес потврди дека пристигнал во Вашингтон, каде што е закажана средба со Трамп и европските лидери во текот на денот.
„Сите споделуваме силна желба да се заврши оваа војна на брз и сигурен начин. А мирот мора да биде траен. Не како што беше пред многу години, кога Украина беше принудена да се откаже од Крим и дел од нашиот исток – дел од Донбас – а Путин едноставно го искористи како појдовна точка за нов напад. Или кога на Украина ѝ беа дадени таканаречени „безбедносни гаранции“ во 1994 година, но тие не функционираа“, напиша Зеленски во објава на платформата X.
Сепак, пред разговорите со Зеленски и голема делегација на европски лидери, Трамп објави дека денес ќе им ја пренесе пораката на посетителите на Белата куќа дека Зеленски мора да се согласи на некои од условите на Русија за да се заврши војната во Украина, вклучително и откажување од Крим и членство во НАТО.
Аналитичарите веруваат дека претстојната средба во Белата куќа е подеднакво важна како и онаа со рускиот лидер, бидејќи прашањето за Украина е исто така прашање на опстанокот на Европа. Тие велат дека прашањето за мирот е комплексно, не се случува преку ноќ, но исто така дека ова е и јасна порака до светот дека САД се клучен и важен преговарач кога станува збор за војната во Украина.
„Интересно е што голем број функционери доаѓаат од Европа, тоа не треба да се игнорира. Ова значи дека не станува збор само за Русија и Украина, туку за целиот европски континент. Таму ќе бидат генералниот секретар на пактот НАТО, претседателот на ЕК, а ќе бидат и лидерите на најголемите земји во Европа – Италија, Германија, Велика Британија, Финска. Ова јасно покажува колку тежина е вклучена и дека не е само прашањето на Зеленски или прашањето за Донбас.
По средбата со Путин, Трамп не зборуваше со хипербола, како што често знае да комуницира. Американската страна беше исклучително резервирана, па резултатот е повеќе или помалку ист. Комуникацијата беше јасна – дека понатамошната помош ќе биде дефинирана на некои последователни состаноци. Средбата сигурно го легитимираше Путин како актер. Ако се сетиме, во втората половина на 2022 година, западните земји се обидоа да го изолираат во меѓународните односи.
Нема сомнение дека Трамп и Путин, и покрај нивното кратко јавно обраќање по средбата, имале намера да испратат одредени пораки до сопствениот електорат.
Референдумот за мир во Украина би можел да биде клучен во овој случај, но има долг пат пред себе.
А самиот Зеленски вели дека му е потребен привремен мир за референдумот. Луѓето не можат да гласаат додека летаат авиони, или дури и ако има воена состојба во земјата. Тој не сака луѓето да гласаат на тој начин.
Трамп како претседател го претставува она што се Соединетите Американски Држави и нема сомнение, поради самата средба со Путин, но и поради денешната средба, дека тој е „главата на приказната“.
Денешната средба е историска. Голем број европски претставници доаѓаат на неа, но според сите извештаи е очигледно и дека Америка ги следи своите сојузници. Едноставно, прашањето за Украина е прашање за Европа. САД се тука како преговарач. Русија мора да излезе од оваа војна затоа што е скапа за неа, ѝ треба одмор. Во Европа не се чуствуваат некои сериозни последици. Никој од ЕУ не бега во Америка или Кина. Обратно е.
За време на средбата имаше неколку руски барања, што не е изненадувачки. Сепак, Зеленски би морал да дејствува дипломатски и, покрај тоа што веројатно ќе мора да прифати некои барања, од друга страна, би морал да побара и одредени отстапки бидејќи по сите разговори, тој мора да се појави пред својот народ.
Она што го знаеме е дека главната тема е Крим и откажувањето од членството на Украина во пактот НАТО. Тие нема да откријат сè на јавноста. Нема ни да чуеме за работи за кои лесно се преговара. Тоа е она што можеме да претпоставиме. Ќе видиме и некои креативни решенија, бидејќи предизвикот за Зеленски е што, што и да се согласи, мора да понесе некои болни работи со себе. За да го направи тоа, мора да добие нешто. На пример, Русите да се откажат од дел од Запорожје.
Тој додава дека ќе има многу прашања поврзани со тоа – ако територијата се подели, што ќе се случи со жителите што живеат таму, како ќе се повлече војската, на кои начини и слично.
Прашањето е кој ќе плати за сето тоа, што ќе се случи и со украинскиот долг.
Ова се европски граници, и тоа ги засега. Секако, тие не би сакале тоа да биде договор меѓу Трамп и Путин, но тука сè е во односите на моќ. Бидејќи ако го гледаме на хартија, САД и ЕУ би биле слични во однос на економијата, армијата… но САД се една земја, додека Европа е збир на земји со свои граници. Потоа се поставува прашањето за распоредување трупи на територијата на Украина што би послужиле за одвраќање на идните, хипотетички руски напади. Потоа се поставува прашањето – кој е следен? Како балтичките земји или Велика Британија.
