Од 2010-та година, цените на куќите во Европската Унија се зголемија во просек за повеќе од 50%, додека кириите се зголемија за 26%. Шпанија е меѓу најтешко погодените земји, со кирии кои се зголемија до 80% во изминатата деценија, објавува „Euronews“.
Кризата е предизвикана од комбинација од недостиг на домување, високи трошоци за изградба, бум во краткорочните изнајмувања и шпекулации од странски инвеститори.
„Барселона е град полн со туристи. Кириите се превисоки“, вели Росарио Кастело, долгогодишен жител и член на синдикатот на станари Синдикат де Љогатерес.
Таа се соочува со иселување од својот стан откако нејзината зграда беше купена од „Vandor Group“, подружница на британскиот инвестициски фонд „Patron Capital“.
„Живеам во мојот стан 26 години. Ги одгледав моите деца тука, а мојот бренд за облека Pinku No Kuma е тука“, вели Росарио, покажувајќи ги фустаните што ги прави со својата ќерка.
„И ‘Vandor’ сака да ми го земе домот и сè што постигнав тука“, додава таа.
Росарио е последниот од поранешните станари на зградата. Сите други станови се претворени во заеднички станови, изнајмени на странци со краткорочни договори.
„Предаторски фондови масовно купуваат цели згради за шпекулации и нè исфрлаат сите на улица. Ова мора да престане“, вели луто Кастело.
Иако нејзиниот закуп истече, таа одбива да си замине и води правна битка со сопственикот, на кого продолжува да му плаќа кирија.
„Ми понудија мала сума за да ме иселат, но кириите се превисоки. Немам каде да одам“, објаснува таа.
Низ Барселона, жители како Росарио се собираат. Со поддршка на Синдикатот на Љогатерес, тие се борат да избегнат иселувања и да извршат притисок врз јавните власти да интервенираат.
„Постои целосен недостаток на заштита на правото на домување. Ќе го браниме ова право колективно“, вели Мартина Гес Тора, друга членка на синдикатот на станари.
Шпанската влада се обидува да ја ограничи кризата. Мерките вклучуваат планови за отстранување на 65.000 огласи на „Airbnb“, зголемување на даноците за купување недвижности од граѓани кои не се членки на ЕУ и воведување ограничувања на кириите.
„Почнавме да го регулираме зголемувањето на кириите“, вели градоначалникот на Барселона, Хауме Колбони, забележувајќи дека цените во Барселона паднале за 8%.
Друга сеопфатна мерка би ги елиминирала сите станови на „Airbnb“ во градот до 2028-ма година, со 10.000 домови кои ќе бидат вратени во станбена употреба.
„А во Каталонија, краткорочните изнајмувања ќе бидат предмет на исто ограничување на цените. Ова значи огромно намалување на профитабилноста за инвестициските фондови, тоа е пречка“, вели градоначалникот.
Хауме Колбони е на чело на иницијативата „Градоначалници за домување“, која ги обединува 15 големи европски градови. Тие презентираа Европски акционен план за домување до ЕУ, повикувајќи го Брисел да инвестира во прифатливи станови и да ги ослободи овие трошоци од ограничувањата на правилата за државна помош.
„Европската комисија мора да преземе мерки“, инсистираше Колбони. „Ако граѓаните видат дека европските институции не решаваат проблем од ваков обем, тоа би можело да предизвика криза на легитимитетот“, забележа тој, додавајќи: „Ова не е само општествен проблем. Иднината на европскиот проект и на самата демократија е во прашање.“
