Во јуни, Европската комисија (ЕК) презентираше регулатива за прекин на увозот на руски природен гас и други енергетски ресурси по 2027-ма година. Од 2022-ра година, увозот на руска нафта (преку морски терминали) и јаглен е забранет. Во моментов, купувањето руска нафта е можно преку цевководи, а Унгарија и Словачка имаат корист од ова.
Доколку предлогот на ЕК биде одобрен (нема да бара целосно, туку квалификувано мнозинство), увозот и транзитот на руски природен гас ќе бидат забранети во заедницата. Компаниите ќе мора да бараат сертификати за потекло од своите добавувачи.
Ова ги доведува во прашање испораките преку Турција, пишува европското издание Политико. Анкара не ја поддржува војната во Украина, но исто така не се придржува кон санкциите против Русија воведени од Западот. Земјата се придржува само кон оние одобрени од Советот за безбедност на ООН, соопшти Министерството за надворешни работи во соопштението до изданието.
Аналитичарите забележуваат дека оваа позиција може да остави можности рускиот гас да влезе во Европа. Турција добива руски гас директно преку Турскиот тек. На почетокот на 2023-та година, исто така, склучи договор со кој на Бугарија ѝ се дава пристап до терминалите за течен гас на Ботас. Гасот од Турција влегува и во Европа преку интерконекција за снабдување со гас со Грција – Кипи, но капацитетот е значително помал од оној на гасоводот Странѓа – Малкочлар.
Минатата година, преку овие две опции беа испорачани 1,9 милијарди кубни метри гас. Сепак, капацитетот може да се зголеми на 5,4 милијарди кубни метри, што е незначително во споредба со 150-те милијарди кубни метри снабдување со гас од Русија, но и околу една петтина од сегашните залихи (гас преку Балканскиот тек и течен гас).
Турските власти, исто така, наведуваат дека имаат конзистентен став против какви било обиди за користење на Турција за заобиколување на правилата на ЕУ. „Ботас“, грчката ДЕПА и „Метлен“, како и ЕК, не коментираа за „Politico“ за загриженоста за увозот на руски гас преку Турција.
Проблемот би можел да се реши ако Анкара соработува со ЕУ, но во моментов не гледа посебна причина за тоа, велат аналитичарите. За да ја освои Турција, ЕУ треба да ја „заслади понудата“ – да ги продолжи преговорите за членство, да ги продолжи исплатите од средствата на Европската инвестициска банка за зелени проекти итн.
Но, дури и ако обезбеди соработка, Брисел никогаш нема да биде сигурен каков вид гас добива преку Турција, бидејќи нема царинска контрола ниту надлежност за инспекција на институциите, заклучува „Politico“.
