Куркумата од скромен зачин се претвори во симбол на здрав живот – се додава во „златно млеко“, смутија и разни јадења, а полиците со додатоци во исхраната се полни со капсули што ветуваат антиинфламаторни ефекти и подобра функција на мозокот.
Поголемиот дел од заслугата му припаѓа на куркуминот, главната активна состојка во куркумата, која во истражувањата се поврзува со намалување на воспалението, подобра регулација на шеќерот во крвта кај луѓе со дијабетес тип 2 и можни позитивни ефекти врз расположението и меморијата, истакнува нутриционистката Британи Мишелс за „Eating Well“.
Но, токму поради ваквите ветувачки резултати многу луѓе претеруваат, особено со додатоци во исхраната, што може да предизвика несакани несакани ефекти.
Кога „златниот“ зачин станува проблем
Куркумата може да се консумира како мелен зачин, прав, капсули или концентриран екстракт од куркумин. Иако кулинарските количини обично се безбедни, додатоците во исхраната често содржат неколку пати повеќе куркумин отколку што би добиле од храната. Ваквите високи концентрации го зголемуваат ризикот од несакани ефекти, особено кај луѓето што земаат лекови.
Најчестите несакани ефекти од прекумерен внес вклучуваат:
– Лошо варење: Гадење, дијареја, рефлукс, надуеност и жолта столица (безопасни, но можат да бидат изненадувачки).
– Главоболки и вртоглавица: Обично благи, но непријатни ако продолжат.
– Зголемен ризик од крварење: Поради природниот ефект на разредување на крвта, што е особено ризично за луѓе кои земаат антикоагуланси или антиинфламаторни лекови.
– Намалување на шеќерот во крвта: Може да предизвика хипогликемија кај дијабетичари кои се на инсулин или орална терапија.
– Интеракции со лекови: Може да го зголеми ефектот на одредени цитостатици или да ја зголеми концентрацијата на други лекови во крвта ако се зема со пиперин (екстракт од црн пипер).
– Напрегање на црниот дроб: Во ретки случаи, може да предизвика жолтица, темна урина, болки во стомакот и општа слабост.
Колку куркума е премногу?
Не постои официјална горна граница за внес, но експертите велат дека повеќето луѓе се безбедни да консумираат еден до три грама куркума во прав дневно (околу ½ до 1½ лажички) преку храна. Додатоците во исхраната често содржат од 500 до 1.000 милиграми концентриран куркумин по капсула, што е еквивалентно на неколку лажички куркума во однос на активните состојки.
Дозите од четири до осум грама дневно понекогаш се користеле во клиничките испитувања, но ова се прави краткорочно и под строг медицински надзор – земањето толку високи дози самостојно не се препорачува.
Исто така, постојат лица кои треба да бидат особено внимателни кога станува збор за консумирање куркума:
– Бремени жени и доилки: Не се препорачуваат високи дози на додатоци во исхраната.
– Луѓе на разредувачи на крв (варфарин, аспирин, ибупрофен).
– Луѓе со недостаток на железо: Куркумата може да го отежни нејзиното апсорбирање.
– Дијабетичари на терапија: Поради можното ненадејно намалување на шеќерот во крвта.
– Пациенти на хемотерапија: Поради можни интеракции со лекови.
Како безбедно да ја вклучите куркумата во вашата исхрана?
Куркумата најдобро се консумира со друга храна. Додадете ја во јадења како чорби, супи и печен зеленчук. Гответе ја со масти (маслиново масло, кокосово млеко) и црн пипер за подобра апсорпција. Користете стандардизиран прав со поголема содржина на куркумин, но не претерувајте, советува „Eating Well“.
Ако земате куркума како додаток, правете го тоа додека јадете, по можност со оброк со поголема содржина на масти, за подобра апсорпција и помала иритација на желудникот. Најдобро е да се консултирате со вашиот лекар за безбедноста на неговата употреба пред да донесете одлука, особено ако имате хронична болест или земате лекови.
