На хартија, сè изгледа едноставно. Работно време – осум часа. Слободни викенди. Платен одмор. Но на терен – сосема друга приказна. Во реалноста, сè повеќе Македонци имаат две работи.
Марина (32) од Битола, преку ден е администраторка во приватна клиника, а навечер пере чинии во ресторан. Домашните ѝ велат дека претерува.
„Ако сакам да платам кирија, струја и да не јадам паштета секој ден – нема друг начин. Од една плата, ниту еден месец не ми завршува со нула. Секогаш сум во минус“.
Петар (41), вработен како магационер во маркет во Ѓорче Петров, секој ден после смената скокнува во својот автомобил и вози такси до полноќ.
„Не сакам ни да пресметам колку саати работам. Само знам дека ако застанам – ќе тонеме. Со две деца и кредит на грб, нема простор за пауза. Ни за настинка“.
Сценарија како овие се сè почеста појава, особено по ковид-кризата и инфлаторниот бран. Од 2021 наваму, цените на храната, кириите и горивото се искачија – платите не многу. И тука почнува „третата смена“.
Не се работи само за физичкиот напор. Тука е и менталната цена: нема време за себе, за семејството, за… ништо. Животот се сведува на работа – пат – работа. А утрото? Утрото само што започнало, а веќе е доцна.
Дури и младите, оние што порано мечтаеја за „флексибилни фриленс занаети“, сè почесто се втурнати во двојни ангажмани. Преку ден дигитален маркетинг, навечер – келнер, доставувач, чувар во објект. А во недела? Во недела – се спие. Ако може.
Ако ги прашаш: „Зошто не се откажеш?“ – ќе ти се насмевнат со горчлив хумор. „И што потоа? Да живеам од воздух?“
Официјалните податоци ретко ги фаќаат овие приказни. Бројките не ги мерат доцните смени, ниту работата „на црно“. Не ги мерат болките во кичмата, ниту немоќта кога ќе седнеш да вечераш, а телото ти вели „само лежи“.
Психолозите предупредуваат дека ова темпо го крши човекот однатре.
„Долгорочниот хроничен замор води до изгореност, анксиозност, па дури и депресија. Човекот не е машина, а живееме како да сме тоа“, предупредуваат психолозите.
Но, што друго да се прави? Македонија е земја каде што пристојниот живот е сè почесто луксуз.
Една плата – за храна. Втората – за сè друго. А љубовта? Уметноста? Слободното време? Е, тие сега се резервирани за некој друг живот. Овој е за преживување.
Б.З.М.
