Европската унија (ЕУ) предлага буџет од речиси 2 трилиони евра за следниот седумгодишен период (2028-2034) за справување со низа предизвици, од растечката глобална економска конкуренција до зголемените барања за одбрана.
Буџетската рамка беше договорена по интензивни преговори што траеја доцна во вторник навечер и продолжија во среда наутро.
Предложените 1,98 трилиони евра претставуваат значителен скок од сегашниот буџет од 1,2 трилиони евра, што е еквивалентно на 1% од бруто домашниот производ (БДП) на ЕУ, забележува „Bloomberg“.
Предложениот буџет веројатно ќе се соочи со отпор од некои земји-членки на ЕУ, кои веќе имаат буџетски проблеми и кои би биле одговорни за финансирање на најголемиот дел од пакетот преку нивните национални придонеси.
Нацрт-планот вклучува фонд од 589,6 милијарди евра за конкурентност, просперитет и безбедност, од кои 450,5 милијарди евра се наменети за фондот за конкурентност на ЕУ, според луѓе запознаени со разговорите.
Земјоделството, долго време камен-темелник на буџетот на ЕУ, повторно ќе добие голем дел од финансирањето, со 293,7 милијарди евра предложени за заедничката земјоделска политика на блокот.
Предлогот започнува тежок процес на преговори во кој учествуваат Европската комисија (ЕК), Европскиот парламент (ЕП) и Советот на ЕУ. Лидерите на ЕУ мора да дадат едногласна поддршка, а финансиската рамка за седумгодишниот период треба да биде договорена до крајот на 2027-ма година.
Еврокомесарот Мајкл Мекграт изјави за „Bloomberg“ дека буџетот се изготвува „под тешки околности“, вклучувајќи ја и отплатата на долгот на ЕУ поради пандемијата, што би можело да чини до 25 милијарди евра годишно.
„Претстојат две години тешки преговори“, рече Мекграт.
Дебатите за буџетот на ЕУ беа спорни додека заедницата се справува со конкурентни барања, од земјоделството до регионалното финансирање за посиромашните земји-членки.
Предлогот за оваа година, кој ќе ги утврди приоритетите за трошење на блокот за периодот 2028-2034 година, е уште почувствителен со оглед на целта на ЕУ да ги зајакне своите одбранбени капацитети и да ја подобри својата конкурентност. Извештајот од минатата година на поранешниот претседател на Европската централна банка (ЕЦБ), Марио Драги, предупреди дека ЕУ се соочува со инвестициски дефицит од 800 милијарди евра годишно.
Тековниот долгорочен буџет поддржува околу 50 фондови на ЕУ, од истражувачки до енергетски проекти. Тој е финансиран главно од придонеси од земјите-членки, при што побогатите економии се нето донатори на заедничкиот фонд.
