Во последните децении, илјадници македонски семејства ја напуштија татковината во потрага по подобар живот.
Нивните деца, родени и израснати во странство, се соочуваат со предизвикот на двоен идентитет – да бидат интегрирани во општеството во кое живеат, но и да го зачуваат чувството на припадност кон земјата на своите родители.
Како едно дете родено во Мелбурн, Берн или во Торонто да ја почувствува Македонија како своја?
Мартина Ковачевска, мајка на две деца родени во Германија, вели дека вложува голем напор тие да го разберат својот македонски идентитет.
„Дома зборуваме само македонски, дури и кога децата одговараат на германски. Не е лесно, но важно ми е барем јазикот да го научат“, раскажува таа.
Мартина вели дека редовно ги носи децата во Македонија, не само на одмор, туку и да поминат време со бабите, да почувствуваат село, да видат како изгледа вистински пазар, свадба, или славење Илинден.
Јазикот, велат стручњаците, е клучната алка која го држи живо чувството на припадност.
Лингвистите со коишто разговаравме објаснуваат дека децата кои го губат јазикот, брзо се оддалечуваат од културата и традицијата.
„Не можеш да ја сакаш земјата чиј јазик не го разбираш. Затоа е важно дијаспората да вложува во дополнителна настава на македонски, макар тоа било преку викенд училишта, онлајн часови или културни работилници“.
Некои организации во дијаспората веќе одамна работат на тоа. Во Ванкувер, Македонскиот културен центар организира неделни курсеви за деца на возраст од 6 до 14 години, каде покрај јазикот, се учат и народни песни, танци, приказни и традиционални игри.
Елена, волонтерка во центарот, вели дека најголемата радост е кога некое дете ќе почне само да иницира разговор на македонски.
„Тоа значи дека не само што учеле, туку и дека се гордеат што се Македонци“.
Но реалноста не е секогаш идеална.
„Син ми има 12 години и не сака да зборува македонски, го смета за чуден. Научил германски, англиски и француски, а нашиот јазик му е последен на листата“, вели Борис, татко од Цирих.
Тој смета дека вината не е само кај децата, туку и кај самите родители кои, од срам или прагматизам, не го негуваат јазикот дома.
Одржувањето на корените не завршува со јазикот. Македонската кујна, верските празници, обичаите, музиката – сè тоа може да биде пат кон зацврстување на идентитетот.
Технологијата овде е сојузник – многу родители креираат YouTube плејлисти со македонски цртани, приказни и детски песни. Постои и апликација „Мојот македонски“ која нуди вежби за деца од дијаспората.
Се поставува прашањето: ќе биде ли доволно?
Можеби не секое дете родено надвор ќе знае да чита и да пишува на кирилица, но ако во срцето носи љубопитност за своите корени, тоа е добар почеток.
Македонија не треба да биде само име во пасошот на нивните родители, туку приказна што ќе сакаат сами да ја откријат.
Б.З.М.
